Απριλίου 20

«Δάσκαλος, ένας καθοδηγητής και πολύτιμο στήριγμα του παιδιού» .

daskaloi-sxoleio-mathites

Ο καλός δάσκαλος… Έχουμε αναρωτηθεί πόσο σπουδαία και καταλυτική είναι η σημασία του για το παιδί; Ο ίδιος ο μέγας Αλέξανδρος είχε εξάρει την αξία του δασκάλου με την περιβόητη φράση: «το ζην το οφείλω στον πατέρα μου, ενώ το ευ ζην στο δάσκαλό μου».

Ο δάσκαλος είναι στην ουσία το σημαντικότερο πρόσωπο που βοηθάει στην κοινωνικοποίηση ενός παιδιού μετά την οικογένεια και τους γονείς. Βοηθάει το μαθητή να κατακτήσει τη γνώση, τον στηρίζει και ενθαρρύνει τα πρώτα του βήματα στη ζωή και στη συνειδητοποίηση της προσωπικής ταυτότητας.

Ποιος είναι ο καλός δάσκαλος; Μία ερώτηση εξαιρετικά σημαντική. Είναι βέβαιο πως πρέπει να διαπνέεται από αγάπη για το αντικείμενο που διδάσκει αλλά και για τα παιδιά. Αν ένας άνθρωπος που ασχολείται με την εκπαίδευση αποσκοπεί μόνο στο κέρδος, τότε δε θα μπορέσει ποτέ να είναι σωστός στο ρόλο του. Πρέπει να έχει υπομονή ώστε να μπορεί να αντέχει το δύσκολο χαρακτήρα των παιδιών και να προσπαθεί μεν να τα βοηθήσει να αφήσουν τους κακούς τρόπους, χωρίς όμως να εξαντλεί την αυστηρότητα και χωρίς αγάπη.

Είναι σημαντικό να έχει διαβάσει, να έχει ασχοληθεί με τον πολιτισμό και να έχει ταξιδέψει, διότι αυτό θα τον βοηθήσει να αποκτήσει εμπειρίες για να βελτιώσει και τη διαδικασία της μάθησης. Το να αρνείται να υπακούσει απόλυτα στο σύστημα και να ενθαρρύνει την κριτική σκέψη, το διάλογο και κάθε προσπάθεια για μάθηση, είναι το χαρακτηριστικό του καλού δασκάλου που ενδιαφέρεται πραγματικά για την πνευματική πρόοδο των μαθητών.

Ο δάσκαλος είναι ένα πρόσωπο που ηγείται μέσα στην τάξη την ώρα του μαθήματος. Είναι σημαντικό να μην επιτρέψει σε αυτό το γεγονός να τον φουσκώσει από αλαζονεία ώστε να ασκεί εξουσία, αλλά να συνεχίζει να εξελίσσεται και να μαθαίνει. Επιπλέον, πρέπει να παραμένει ταπεινός χωρίς να ισχυρίζεται πως κατέχει τη γνώση και να δέχεται τον αντίλογο. Ο δάσκαλος δεν είναι παντογνώστης, στηρίζει το μαθητή στα πρώτα του βήματα για την κατάκτηση της γνώσης και συμπορεύεται ταυτόχρονα μαζί του σε αυτόν τον τόσο δύσκολο και δύσβατο δρόμο.

Η αξία του δασκάλου έχει ιδιαίτερη σημασία, αν αναλογιστούμε πως όλοι οι άνθρωποι κατά καιρούς φέρνουμε στη μνήμη μας αναμνήσεις από καθηγητές που αγαπούσαμε ή αντιπαθούσαμε. Ο δάσκαλος είναι ένα πρόσωπο που παίζει καταλυτικό ρόλο στον τρόπο που εμείς θα αντιμετωπίσουμε τη γνώση και το σχολείο, συντελεί στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης και της ανακάλυψης του εαυτού μας.

Είναι σημαντικό εκείνοι που ηγούνται σε θέματα παιδείας να δώσουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα και στην κατάρτιση των ανθρώπων οι οποίοι θα διδάσκουν τα παιδιά και γενικότερα θα προσφέρουν διδακτικό έργο. Ίσως, αυτό να βοηθήσει στο να δούμε ομορφότερες ημέρες στον τόσο διαβρωμένο πλέον και ταλαιπωρημένο χώρο της εκπαίδευσης.

Μαρία Σκαμπαρδώνη*
Δημοσιογράφος
email:mskampardoni@gmail.com

Πηγή http://www.schooltime.gr/

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά
Μαρτίου 29

Σχολική αποτυχία :Παράγοντες που δημιουργούν και αναπαράγουν σχολική αποτυχία .

sxoleio

Του Γιώργου Αντωνίου

Εκπαιδευτικού Π. Ε.

Στο άκουσμα της έννοιας  «σχολική αποτυχία» κανείς δε μένει αδιάφορος. Ο καθένας σκύβει στις  αναμνήσεις του, ευχάριστες ή δυσάρεστες, όπου ανακατεύεται η λύπη, η    νοσταλγία και κάποτε η πικρία. Υπάρχουν κάποιοι που η σχολική αποτυχία δεν τους εμπόδισε να πετύχουν στη ζωή τους και που παινεύονται γι? αυτό, κάποιοι άλλοι που δεν την ξεπέρασαν εύκολα κι εκείνοι που δεν τη γνώρισαν ποτέ.

Η σχολική αποτυχία είναι ένα παγκόσμιο εκπαιδευτικό φαινόμενο με διαχρονική διαδρομή που πηγάζει κυρίως από τις κοινωνικές ανισότητες, την αλληλεπίδραση μεταξύ σχολικής και οικογενειακής κουλτούρας,  καθώς επίσης και το σχολείο με τους συντελεστές του. Θεωρείται μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους ως φυσιολογικό γεγονός ,αφού το πλήθος των παραπεμπόμενων, στάσιμων και απορριπτόμενων μαθητών είναι κατά την τρέχουσα σχολική αντίληψη «αυτοί που δεν παίρνουν τα γράμματα», «οι ανεπίδεκτοι», «οι ανίκανοι», «οι αδιάφοροι», «οι τεμπέληδες», «οι υστερούντες», «οι καθυστερημένοι», «οι ανάξιοι».

Οι ερευνητές προσπάθησαν να διασαφηνίσουν τα αίτια της σχολικής αποτυχίας μελετώντας ψυχολογικές και κοινωνικές μεταβλητές, όπως τα κίνητρα, η αυτοαντίληψη, το οικογενειακό περιβάλλον, το εκπαιδευτικό σύστημα, η προσωπικότητα του διδάσκοντος και του μαθητή κ.λπ.. Ανάλογα με το θεωρητικό υπόβαθρο, η αποτυχία έχει αποδοθεί στο βιομηχανικό ή μεταβιομηχανικό μοντέλο εκπαίδευσης, στο ελλιπές πολιτισμικό κεφάλαιο, στην κυρίαρχη ιδεολογία και τον άκρατο ανταγωνισμό, στην αισθητηριακή αποστέρηση,  στην πλημμελή επικοινωνία, στη νοσηρή δυναμική της τάξης, στις στάσεις των δασκάλων, στη φύση των αναλυτικών προγραμμάτων, στις μειονοτικές ομάδες , στην αυτοαντίληψη και αυτοεκτίμηση του μαθητή.

Πριν αναφερθούν κάποιοι πιθανοί αιτιολογικοί παράγοντες του φαινομένου της σχολικής αποτυχίας κρίνεται σκόπιμο να οριστεί η έννοια της. «Ως σχολική αποτυχία μπορούμε να ορίσουμε κάθε κατάσταση αδυναμίας του παιδιού να ανταποκριθεί στοιχειωδώς ικανοποιητικά στις απαιτήσεις του σχολείου, είτε αυτή εκφράζεται με πολύ χαμηλή απόδοση στα μαθήματα είτε με προβλήματα συμπεριφοράς που το αποκλείουν από τη φοίτηση είτε με συνδυασμό των παραπάνω».(Αμπατζόγλου Γ.) Σε κατάσταση σχολικής αποτυχίας είναι το παιδί που δεν «ακολουθεί», γιατί στο σχολείο πρέπει να ακολουθούμε: να ακολουθούμε καταρχάς το πρόγραμμα που λέει τι πρέπει να μάθουμε, με ποια σειρά, σε ποιο χρόνο, να ακολουθούμε την τάξη μας.

Η σχολική αποτυχία αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα τόσο ως προς τις αιτιολογικές του παραμέτρους, όσο και ως προς τις πολλαπλές επιπτώσεις του. Οι δυο παραπάνω διαστάσεις του προβλήματος βρίσκονται σε μια κυκλική αλληλεπίδραση μεταξύ τους, που συχνά οδηγεί στη χρόνια εγκατάσταση ενός φαύλου κύκλου, όπου η οικογενειακή δυσλειτουργία, η σχολική και η κοινωνική απόρριψη και τα αισθήματα αυτοϋποτίμησης ενισχύονται με καταστροφικές συχνά συνέπειες για το μαθητή. Για να εξετάσουμε τους παράγοντες που δημιουργούν και αναπαράγουν σχολική αποτυχία πρέπει να λάβουμε υπόψη τρεις βασικές παραμέτρους: το μαθητή, τον εκπαιδευτικό και το εκπαιδευτικό περιβάλλον καθώς επίσης το οικογενειακό  και κοινωνικό περιβάλλον

Ο μαθητής

Σύμφωνα με την κυρίαρχη αντίληψη που διέπει τόσο το σχολικό περιβάλλον όσο και τον εξωσχολικό χώρο, οι μαθητές αναγορεύονται ως οι κύριοι υπεύθυνοι για τις σχολικές τους επιδόσεις , οι οποίες θεωρούνται φυσικό αποτέλεσμα είτε των ατομικών διαφορών στις ικανότητές τους είτε του είδους της μεθοδικότητας, επιμέλειας και εργατικότητας που τους διακρίνει. Τις περισσότερες φορές αυτός που φαίνεται να «φταίει» είναι ο μαθητής. Η κοινή γνώμη προσυπογράφει με βεβαιότητα τη δοξασία ότι οι χαμηλές επιδόσεις στα μαθήματα και η σχολική αποτυχία συνδέονται αποκλειστικά είτε με την έλλειψη φυσικών χαρισμάτων είτε με την αδιαφορία, οκνηρία, αμέλεια των μαθητευόμενων.

Πολλές θεωρίες της κληρονομικότητας υποστήριξαν την παραπάνω θέση Ο κεντρικός άξονας πάνω στον οποίο εδράζουν  όλη τη θεωρητική κατασκευή τους είναι οι σχέσεις με τη γνώση και τη μάθηση και σύνδεσή τους με την επιθυμία του παιδιού. Προσπάθησαν να θεμελιώσουν ότι η σχολική αποτυχία εξηγείται σε σχέση με τα προβλήματα και τις φυσικές αδυναμίες του ατόμου που μπορούν να γίνουν αντιληπτές μέσα από ελέγχους και τεστ νοημοσύνης. Οι υποστηρικτές αυτής της τάσης ισχυρίζονταν  ότι η αποτυχία στο σχολείο εξαρτιόταν από την ευφυΐα που καταγραφόταν μέσα στη γενετική κληρονομιά και που μπορούσε να καταμετρηθεί από το πηλίκο νοημοσύνης. Εξήγησαν τη σχολική αποτυχία σε σχέση με το νοητικό πηλίκο. Μαθητές λοιπόν με ικανοποιητικό δείκτη νοημοσύνης, με επάρκεια των γνωστικών τους λειτουργιών, με δημιουργική σκέψη, με φυσιολογικές ανάγκες και συνήθειες είναι ικανά να αποδώσουν και να αξιολογηθούν.

Άλλες θεωρίες που στηρίζονται και αυτές στους ατομικούς παράγοντες και έχουν ως επίκεντρο το μαθητή είναι αυτές που δίνουν έμφαση στην ψυχοσυναισθηματική τάση. Συνδέουν την πορεία οικοδόμησης της προσωπικότητας του παιδιού με την πρόοδο της εκπαίδευσης. Προσδιορίζουν στενή σχέση ανάμεσα στη σχολική αποτυχία και συγκεκριμένες ψυχοσυναισθηματικές καταστάσεις όπως είναι η προσωπικότητα του μαθητή, το έντονο άγχος και η ανησυχία που συνδέονται με το φόβο, το επίπεδο φιλοδοξίας του μαθητή, προβλήματα εφηβείας ή η κοινωνική προσαρμογή.

Επίσης διάφορες θεωρίες μάθησης πρόβαλαν ότι  τα κίνητρα του παιδιού παίζουν καθοριστικό ρόλο για το κατά πόσο θα επιτύχει ή όχι στο σχολείο. Είναι  το στοιχείο που ευθύνεται για την προσωπική εμπλοκή του μαθητή στη διαδικασία της μάθησης. Καθορίζουν  τη στοχοθεσία που θέτει ο μαθητής, η οποία σε συνδυασμό με τις ικανότητές του και το χρόνο που διαθέτει για μελέτη κρίνει την αποτελεσματικότητα και την αποδοχή του στο σχολικό περιβάλλον. Τα κίνητρα βέβαια συνδέονται άρρηκτα με το αξιακό σύστημα της οικογένειας και της κοινωνίας, αλλά ταυτόχρονα έχουν άμεση σχέση με την ικανότητα για την επεξεργασία πληροφοριών και κατά συνέπεια την απόδοση. Οι μαθητές με χαμηλή επίδοση αποδίδουν την αποτυχία τους στη βαρετή ύλη και στην τύχη και προσπαθούν να ανακαλύψουν πηγές αυτοεκτίμησης σε ομάδες και ενδιαφέροντα εκτός σχολικού πλαισίου.

Αυτές οι θεωρητικές  απόψεις οι οποίες , πρέπει να σημειωθεί, δεν είναι καθόλου καινοφανείς, μεταβιβάζουν την ευθύνη του σχολείου και πιο συγκεκριμένα την κοινωνική λειτουργία του σχολείου και την ανάγουν σε ζήτημα προσωπικών σχέσεων και έμφυτων ικανοτήτων. Συνεπώς αθωώνεται το σχολείο ως σύστημα και πλαίσιο λειτουργίας και «επιβαρύνονται» πρωτίστως οι μαθητές και δευτερευόντως οι διδάσκοντες. Οι πρώτοι «δεν παίρνουν τα γράμματα» και οι δεύτεροι «δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους». Ο μαθητής παρουσιάζεται «ως σκεύος εκλογής». Ή είναι προικισμένος από τη φύση και αυτό είναι δεδομένο εξ? αρχής ή δεν είναι και συνεπώς δεν αλλάζει.

 Οι παραπάνω θέσεις δέχτηκαν αρκετή κριτική από τους κοινωνιολόγους που υποστήριξαν ότι: α) είναι αδύνατο να χωριστούν οι γενετικές από τις περιβαλλοντικές επιρροές (όπως είναι η ένδεια, η εκπαίδευση κ.α.) και να διευκρινιστεί ποιος παράγοντας μπορεί να ασκήσει τη μεγαλύτερη επιρροή και β) τα τεστ νοημοσύνης είναι πολιτισμικά προκατειλημμένα, δηλαδή δεν μπορούν να θεωρηθούν κοινωνικά ουδέτερα, επειδή μετρούν μόνο αυτό που οι ερευνητές ορίζουν ως νοημοσύνη, κάτι που απεικονίζει την εμπειρία και την γνώση της μεσαίας τάξης.

Εκπαιδευτικός- εκπαιδευτικό περιβάλλον

Σε ποιο βαθμό όμως η σχολική επίδοση είναι ατομική υπόθεση του μαθητή;
Το σχολικό σύστημα «λειτουργεί» για όλους τους μαθητές με τους ίδιους διδάσκοντες, τα ίδια βιβλία, τις ίδιες περίπου συνθήκες στην εκπαιδευτική πράξη και αυτό βέβαια προβάλλεται σαν αδιαμφισβήτητο τεκμήριο αντικειμενικότητας καθώς το σχολικό μήνυμα εκπέμπεται με τον ίδιο τρόπο σ΄ όλους τους μαθητευόμενους.

Είναι όμως γνωστό ότι ο ομοιογενής τρόπος με τον οποίο προσφέρεται μια γνώση δεν διασφαλίζει υποχρεωτικά και ομοιογενή αποτελέσματα αφού σε μια κοινωνία τα άτομα διαφοροποιούνται μεταξύ τους σημαντικά καθώς προέρχονται από διάφορες κοινωνικές αφετηρίες. Έτσι δεν είναι καθόλου περίεργο που ενώ όλοι είναι αποδέκτες του ίδιου σχολικού μηνύματος στο τέλος δεν σημειώνουν και τις ανάλογες σχολικές επιδόσεις.

Το πρόβλημα της σχολικής αποτυχίας είναι πολύ πιο σύνθετο και οδηγεί σε αμφισβητήσεις για το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα. Στα τέλη της δεκαετίας του ΄60, ο Diactine(1957) τόνιζε πώς θεωρούνταν σε κατάσταση σχολικής αποτυχίας εκείνοι οι μαθητές, οι οποίοι δεν μπορούν να επωφεληθούν από ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δεν είναι προσαρμοσμένο στα χαρακτηριστικά τους.

Αργότερα έγινε αποδεκτό ότι πέρα από τους λόγους που οφείλονται στο μαθητή, βασικό αίτιο της σχολικής αποτυχίας αποτελεί η αδυναμία του σχολείου να προσφέρει αποτελεσματική αγωγή σε όλους τους μαθητές.(Plaisance, 1976). Ως παράγοντας λοιπόν που επηρεάζει τη σχολική επίδοση των μαθητών μπορεί να θεωρηθεί και το ευρύτερο περιβάλλον του σχολείου( σχολικό κτίριο, περιοχή, αίθουσες διδασκαλίας, προαύλιος χώρος, βιβλιοθήκη κ.ά.), το οποίο είναι δυνατόν με τη σειρά του να λειτουργήσει ανασταλτικά ή όχι στη μάθηση. Επίσης τα διδακτικά βιβλία, η εκπαίδευση του εκπαιδευτικού, οι διδακτικές μέθοδοι, ο διοικητικός μηχανισμός και η υλικοτεχνική υποδομή συνθέτουν το εκπαιδευτικό περιβάλλον του σχολείου, που συνήθως έχει στερεότυπα χαρακτηριστικά. Αυτός ο τυποποιημένος και κανονιστικός χαρακτήρας ταιριάζει απόλυτα από πολιτισμική και κοινωνική άποψη, μόνο σε ένα τμήμα του μαθητικού πληθυσμού. Έτσι το σχολικό περιβάλλον διογκώνει, αντί να εξομαλύνει τις υφιστάμενες διαφορές και δημιουργεί ουσιαστικές προϋποθέσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε αποτυχία.

Μέσα στην τάξη ,το πρόβλημα εμφανίζεται με την αδυναμία του συστήματος να συνεκτιμήσει τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας και τους ρυθμούς όλων των μαθητών και να τους πλαισιώσει ανάλογα. Πολύ γρήγορα δημιουργούνται οι κατηγορίες των «καλών» και των «κακών» μαθητών, με βασικότερο κριτήριο το βαθμό προσαρμογής τους στις απαιτήσεις του συστήματος και τον τρόπο εργασίας του εκπαιδευτικού. Σε μια τέτοια μορφή εκπαίδευσης, το σχολείο αντιμετωπίζει το  παιδί όχι όπως είναι, αλλά όπως θα έπρεπε να είναι. Αντί να προσεγγίσει και να αναπτύξει την προσωπικότητα του μέσα στην αυθεντικότητά της, προσπαθεί να του καλλιεργήσει μια επίκτητη προσωπικότητα που συμμορφώνεται με τους προσανατολισμούς και τις απαιτήσεις του εκπαιδευτικού συστήματος. Έτσι η σχολική επιτυχία ή αποτυχία συναρτάται με την επιτυχημένη ή όχι προσαρμογή του μαθητή στις αξίες και τα πρότυπα που προωθεί η εκπαίδευση.

Η υπερφόρτωση προγραμμάτων είναι ένας άλλος τρόπος διαμόρφωσης της αποτυχίας. Η συσσώρευση των μαθημάτων, των κεφαλαίων και των εννοιών σπρώχνει προς το διάβασμα  μόνο για τις εξετάσεις και επιβάλλει για να επιβιώσει κανείς μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα μια δαπάνη ενέργειας δίχως μέτρο. Το σχολείο βέβαια και οι εκπαιδευτικοί διατηρούν μια ορισμένη αυτονομία στην ερμηνεία και την τήρηση του τυπικού αναλυτικού προγράμματος. Τα σχολεία αποφασίζουν σε κάποιο βαθμό τα επίπεδα των απαιτήσεων από τη μια βαθμίδα ή τον ένα κύκλο σπουδών στον άλλο. Όσο για τους εκπαιδευτικούς είναι εκείνοι που, οργανώνοντας τη σχολική δουλειά, διαλέγοντας το περιεχόμενο και τις ασκήσεις δίνουν στο αναλυτικό πρόγραμμα τη συγκεκριμένη του μορφή. Αν η διαμόρφωση του αναλυτικού προγράμματος δεν έχει λάβει υπόψη του τις υπάρχουσες ανάγκες του κοινωνικού συνόλου, αν δε στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του ατόμου, ενθαρρύνει ένα παθητικό και όχι δυναμικό μοντέλο εκπαίδευσης, δίνει ελάχιστη προσοχή στη φύση και τις ανάγκες των μαθητών, πνίγει τη δημιουργική σκέψη και την κριτική τους, τότε η εφαρμογή ενός τέτοιου προγράμματος δε θεωρείται καθόλου επιτυχημένη και η πρακτική εφαρμογή του στην τάξη με διαμεσολαβητή τον εκπαιδευτικό και τελικό αποδέκτη το μαθητή, θα καταδείξει την αναποτελεσματικότητά του και θα συμβάλει  στη σχολική αποτυχία.

Το μοντέλο οργάνωσης των σχολείων δεν ευνοεί τους μαθητές με δυσκολίες στη μάθηση, δεν έχει δηλαδή την αναγκαία ευελιξία και προσαρμοστικότητα, για να μπορεί να εξατομικεύεται το διδακτικό πρόγραμμα ή να εντάσσεται ο μαθητής σε ομάδα με ομοιογενείς ικανότητες κ.λ.π. Κάθε τάξη έχει ένα ή περισσότερα τμήματα, αλλά η κατάταξη των μαθητών σε αυτά γίνεται με αλφαβητική σειρά, ενώ θα μπορούσε να καθορίζεται ανάλογα με τις σχολικές ικανότητες των παιδιών. Επίσης, ο αριθμός των μαθητών κατά εκπαιδευτικό σε πολλές περιπτώσεις, είναι πολύ μεγάλος.

Και ο ίδιος ο εκπαιδευτικός με τη στάση του μπορεί να είναι μια βασική αιτία που φέρνει στην επιφάνεια τη σχολική αποτυχία. Αν δεν κάνει σωστά το έργο του και δεν μπορεί να διεγείρει την περιέργεια και το ενδιαφέρον των μαθητών του, να δημιουργήσει τα κατάλληλα κίνητρα για μάθηση, να προσελκύσει την ψυχή και το πνεύμα τους, να προκαλέσει μια ενθουσιώδη ατμόσφαιρα μάθησης  είναι δύσκολο να έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα υψηλής απόδοσης για τους μαθητές του. Αν δεν ενθαρρύνει τους μαθητές, δεν ενισχύει την αυτοπεποίθησή τους, τους μειώνει, δεν ενδιαφέρεται να μάθει καθετί γι? αυτούς, να τους γνωρίσει, να ακούσει τη γνώμη τους, τη συμφωνία ή τη διαφωνία τους με προσοχή, δεν είναι καταρτισμένος, δεν τους μαθαίνει τη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη και γενικά δε δίνει χρώμα στην τάξη ,συμμετέχει σε μεγάλο βαθμό και στην αποτυχία των μαθητών.

Ο τρόπος διδασκαλίας των εκπαιδευτικών αλλά και η συμπεριφορά τους απέναντι σε κάθε μαθητή χωριστά επηρεάζει καταλυτικά τη σχολική επίδοση των μαθητών. Η επίπληξη, η τιμωρία ή η αποφυγή από μέρους του εκπαιδευτικού προς το μαθητή δημιουργεί προβλήματα στην ψυχοσύνθεση του μαθητή και μάλιστα όταν αυτές οι συμπεριφορές εκδηλώνονται μπροστά στους συμμαθητές του. Έτσι δημιουργούνται επιθετικές συμπεριφορές, άγχος, προβλήματα ένταξης στο σύνολο, μαθησιακές δυσκολίες, ανασφάλεια, συναισθήματα απόρριψης και αποτυχίας και τελικά οδηγούν σε σχολική αποτυχία.

Οι προσδοκίες που μπορεί να έχει ο εκπαιδευτικός και οι υψηλοί στόχοι για τους μαθητές του, ενδέχεται να επηρεάσουν τη σχολική επίδοση των μαθητών. Οι εκπαιδευτικοί έχουν προσδοκίες και εντυπώσεις από τους εαυτούς τους και τους μαθητές τους. Η επαγγελματική τους εμπειρία και το κοινωνικο-πολιτιστικό τους υπόβαθρο ασκούν μεγάλη επίδραση στις προσδοκίες τους και στην εντύπωση τους    για τον ιδανικό μαθητή. Οι ειδικοί ψυχικής υγείας μιλούν για το φαινόμενο της αυτοεκπληρούμενης προφητείας (Βrophys,1970). Όταν ο δάσκαλος περιμένει πως οι μαθητές του θα είναι «τεμπέληδες» και τους το λέει ευθέως είναι πολύ εύκολο για το ευάλωτο παιδί να το πιστέψει. Αναπόφευκτο είναι στη συνέχεια να συμπεριφέρεται ακριβώς όπως περιμένουν οι άλλοι και να φέρεται με τρόπο που να επαληθεύει τη δηλωμένη προφητεία. Επίσης όταν ο εκπαιδευτικός τρέφει εξωπραγματικά υψηλές προσδοκίες , τότε τόσο ο ίδιος όσο και τα παιδιά νιώθουν απογοήτευση και ματαίωση, αφού αυτές δεν πραγματοποιούνται.

Συμπερασματικά ο ρόλος του σχολείου είναι καθοριστικός, γιατί μετατρέπει τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, σε ανισότητες ικανοτήτων, δυνατοτήτων και επιδόσεων, νομιμοποιώντας την ανισότητα και οδηγεί σε σχολική αποτυχία τα άτομα, που το μορφωτικό τους κεφάλαιο αποκλίνει από  αυτό του σχολείου.

Οικογενειακό-κοινωνικό περιβάλλον

Το οικογενειακό περιβάλλον του μαθητή αποτελεί μια ακόμη βασική αιτία της σχολικής αποτυχίας και υποστηρίζεται από τη θεωρία του πολιτισμικού ελλείμματος. Οι γονεϊκές αντιλήψεις, η ανατροφή ή κοινωνικοποίηση, ο γλωσσικός κώδικας και η χρήση του καθώς και οι αξίες της οικογένειας θεωρούνται κρίσιμες για την εκπαιδευτική αποτυχία. Όπως διαπιστώνει η Epstein(1992) το βασικό μήνυμα των σχετικών ερευνών, τόσο των παλαιότερων, όσο και των πιο πρόσφατων είναι απλά καθαρό, ότι η οικογένεια είναι ο σημαντικός παράγοντας για τη μάθηση, την ανάπτυξη και τη σχολική αποτυχία των παιδιών.

Αρκετές προσπάθειες στήριξης παιδιών από χαμηλά κοινωνικο-οικονομικά επίπεδα, έχουν βασιστεί στην υπόθεση ότι τα «ελλειμματικά» περιβάλλοντα αποτυγχάνουν να παράσχουν την κατάλληλη εμπειρία μάθησης που απαιτείται για να αντιμετωπίσουν τα γνωστικά αιτήματα του σχολείου.

Υπάρχει «συμφωνία» ,λέει  ο Bourdieu(1990),ανάμεσα στη θέληση των γονιών και τον προσανατολισμό του παιδιού, διότι ακριβώς οι προσδοκίες όλων, αναλόγως της κοινωνικής τους προέλευσης, είναι προσαρμοσμένες στις αντικειμενικές πιθανότητες που βασίζονται: α)στις στατιστικές προηγούμενων αποτυχιών των παιδιών της αυτής κοινωνικής τάξης, τις οποίες δε γνωρίζουν ακριβώς, αλλά τις έχουν βιώσει και τις συναισθάνονται β) στις  συμβουλές των δασκάλων , που δίνονται γνωρίζοντας την κοινωνική τάξη προέλευσής τους και γ) στο οικονομικό κόστος των σπουδών, που είναι αντίστοιχο της διάρκειάς τους.

Οι γονεϊκές αντιλήψεις και οι αξίες της οικογένειας διαμορφώνουν το πολιτισμικό κεφάλαιο το οποίο εσωτερικεύεται με τις διαδικασίες κοινωνικοποίησης και καθορίζει τις στάσεις, τις συνήθειες και τις προσδοκίες των ατόμων τόσο απέναντι στο σχολείο, όσο και στη μαθητική και επαγγελματική πορεία τους. Οι προοπτικές και οι φιλοδοξίες που καθορίζονται από το πολιτισμικό κεφάλαιο δεν είναι απαραίτητο να είναι πραγματικές, βιώνονται όμως και υλοποιούνται ως πραγματικές. Σύμφωνα με τη θεωρία του Bernstein(1977) για την επίδραση του γλωσσικού κώδικα καταγωγής του παιδιού, αυτός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα κοινωνικοποίησης του παιδιού. Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει ότι η γλωσσική ανάπτυξη επηρεάζεται από το κοινωνικό περιβάλλον, ενώ η καλλιέργεια της ομιλίας διαδραματίζει έναν κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη των πνευματικών ικανοτήτων και ιδιαίτερα της ικανότητας για αφαιρετική σκέψη. Ο Bernstein αναφέρθηκε στον «επεξεργασμένο» λόγο του σχολείου και της μεσαίας τάξης σε σχέση με τον «περιορισμένο» λόγο της εργατικής τάξης , γεγονός που λειτουργεί στη σχολική επιτυχία ή αποτυχία και γενικά στη μαθητική πορεία των παιδιών της εργατικής τάξης.

Το επάγγελμα των γονιών και η οικονομική τους κατάσταση επηρεάζει σημαντικά τη σχολική μάθηση. Ανάλογα με το είδος  και τις ώρες δουλειάς τους μπορούν να σταθούν πιο κοντά στο παιδί τους. Επίσης όσο πιο χαμηλό είναι το μορφωτικό επίπεδο των γονιών, τόσο λιγότερο βοηθούν το παιδί να ξεπερνάει τις δυσκολίες του. Ο Herbert(1998)  υποστηρίζει πώς η ανάπτυξη των παιδιών έχει ήδη επηρεαστεί αρνητικά από το φτωχό μορφωτικό περιβάλλον  της οικογένειας τους, προτού αρχίσουν ακόμη να φοιτούν στο σχολείο.

Ο παράγοντας φτώχεια συντελεί σημαντικά στην σχολική αποτυχία και στην πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και στην εκπαιδευτική αποστέρηση. Με λίγα λόγια τα παιδιά των απομακρυσμένων χωριών, των αγροτικών περιοχών, των υποβαθμισμένων αστικών περιοχών, τα παιδιά οικογενειών με χαμηλό, με μη τακτικό εισόδημα, τα παιδιά με αγράμματους γονείς, τα παιδιά των μεταναστών, των προσφύγων, των τσιγγάνων, έχουν περισσότερες πιθανότητες να μην τελειώσουν ποτέ ούτε καν την υποχρεωτική εκπαίδευση.

Παιδιά που γίνονται ακούσια μάρτυρες έντονων διαπληκτισμών ανάμεσα στους γονείς τους -που πολλές φορές μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες καταστάσεις-, αδυνατούν να συγκεντρωθούν και να διεκπεραιώσουν τις σχολικές τους υποχρεώσεις. Bιώνουν μόνιμα καταστάσεις έντονου στρες προσπαθώντας να επιβιώσουν μέσα σε ένα εντελώς ανθυγιεινό οικογενειακό περιβάλλον και αδιαφορούν για το σχολείο. Φυσικά βιώνουν τη σχολική αποτυχία η οποία προστίθεται στην αποτυχία απόκτησης ευχάριστου οικογενειακού περιβάλλοντος.

Πολλοί γονείς παρασυρόμενοι από το αίσθημα υπερπροστασίας που μπορεί να αισθάνονται για το παιδί τους, επεμβαίνουν έντονα στη σχολική ζωή των παιδιών τους και τα μαθαίνουν να εξαρτώνται από αυτούς για τη μελέτη και τη διεκπεραίωση των σχολικών τους υποχρεώσεων. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι γονείς εκπονούν τις εργασίες των παιδιών τους για να διασφαλίσουν καλή βαθμολογία. Φυσικά τέτοιες συμπεριφορές οδηγούν τα παιδιά στη σχολική αποτυχία. Tα παιδιά αδυνατούν να αναπτύξουν κίνητρα μάθησης, χάνουν κάθε ευκαιρία αυτονομίας, μαθαίνουν να εξαρτώνται από τρίτους για την εκκίνηση και την ολοκλήρωση μιας εργασίας και φυσικά αναπτύσσουν χαμηλό προφίλ και αυτοεκτίμηση.

Οι γονείς των μαθητών που παρουσιάζουν προβλήματα στην επίδοση τους  χρησιμοποιούν αυστηρές μεθόδους πειθαρχίας που περιλαμβάνουν σωματικές τιμωρίες, ειρωνεία, προσβολές, απόρριψη. Δεν πιστεύουν στην εκπαίδευση ως αξία, αλλά παραδέχονται μόνο τη δυνατότητα που δίνει η εκπαίδευση για ευκολότερη εξεύρεση εργασίας και γρήγορη κοινωνική άνοδο. Ρίχνουν στα ίδια τα παιδιά την αποκλειστική ευθύνη για την αποτυχία τους στο σχολείο παραγνωρίζοντας το δικό τους μερίδιο ως γονείς και τις περισσότερες φορές δεν συμμετέχουν ενεργά στην καθημερινή ζωή των παιδιών τους. Τα λειτουργικά χαρακτηριστικά της οικογένειας λοιπόν παίζουν πιο καθοριστικό ρόλο στη σχολική επίδοση και από αυτήν ακόμα την κοινωνικο-οικονομική στάθμη.

Η δυνατότητα της οικογένειας να προετοιμάσει τα παιδιά σύμφωνα με τις απαραίτητες για τη σχολική μάθηση αξίες, ικανότητες και δεξιότητες, με άλλα λόγια, η μορφωσιογόνος δυνατότητά της είναι πολύ καθοριστική στη διαμόρφωση της σχολικής αποτυχίας.Η  σχολική επιτυχία ή αποτυχία του μαθητή είναι συνάρτηση, μεταξύ άλλων, των αναπαραστάσεων του μέλλοντος του παιδιού από τους γονείς και των εκπαιδευτικών στρατηγικών και πρακτικών της οικογένειας.

Το σπάσιμο του φαύλου κύκλου της αποτυχίας και ο τερματισμός της μεταβίβασης μεταξύ των γενεών του πολιτισμικού ελλείμματος, πρέπει να αποτελέσουν τον πυρήνα οποιασδήποτε αποτελεσματικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της ένδειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Η διαχείριση των κινδύνων για κοινωνικό αποκλεισμό καθ” όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου αυξάνει την πιθανότητα των καλύτερων  αποτελεσμάτων στην μετέπειτα ζωή του.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι η αποτυχία είναι ένα υπαρκτό ενδεχόμενο σε κάθε προσπάθεια. Για αυτό πρέπει να θωρακίζουμε τα παιδιά με αυτοπεποίθηση, κριτική ικανότητα και αντικειμενική αξιολόγηση των προσπαθειών τους. Mε αυτό τον τρόπο τους διδάσκουμε ότι τα λάθη και οι αποτυχίες μπορούν να είναι εργαλεία που τους βοηθούν να εξελιχθούν και να ωριμάσουν και όχι εχθροί που σαμποτάρουν την εικόνα και την αξία τους ως άτομα. Σε ένα κόσμο που επιβραβεύει μόνο τις επιτυχίες και σπάνια την προσπάθεια, η πρόκληση για ένα γονέα και δάσκαλο δεν είναι να προστατέψει ένα μαθητή από την αποτυχία αλλά να τον βοηθήσει να αναπτύξει μια δυνατή και υγιή στάση απέναντι στη ζωή.

Πηγή http://dim-agnant.kar.sch.gr

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά
Μαρτίου 28

Η σχολική μελέτη, καθημερινός αγώνας για γονείς και μαθητές.

shutterstock_475478608

Στα περισσότερα παιδιά δεν αρέσει η σχολική μελέτη. Και δεν έχουν άδικο. Αφού περάσουν τόσες ώρες στο σχολείο, όπου κυρίως κάθονται σε μια καρέκλα και μελετούν, θέλουν συνήθως να κάνουν πολλά άλλα πράγματα αντί να κάτσουν και να διαβάσουν τα μαθήματά τους για την επόμενη μέρα.

Ωστόσο, είναι σημαντικό οι γονείς να βρουν κάποιες αποτελεσματικές στρατηγικές πειθαρχίας ώστε να βοηθήσουν τα παιδιά να ολοκληρώνουν τις εργασίες τους, για να έχουν επιτυχία στο σχολείο.

Πολλοί γονείς γκρινιάζουν, μαλώνουν, απειλούν, τιμωρούν ή δωροδοκούν τα παιδιά τους για να κάνουν τα μαθήματά τους. Αυτές οι τακτικές. είναι εξαντλητικές για τους γονείς, αφού βάζουν τόση ενέργεια για να πείσουν τα παιδιά και συνήθως δεν φέρνουν θετικά αποτελέσματα. Επιπλέον, υποδηλώνουν ότι ο γονέας παίρνει την ευθύνη για τη δουλειά του παιδιού και λειτουργούν ενάντια στην ανάπτυξη της αυτοπειθαρχίας του παιδιού. Το παιδί μπορεί τελικά να κάνει τη μελέτη του για να απαλλαγεί από τη γκρίνια του γονιού και όχι επειδή πιστεύει ότι είναι σημαντικό για το ίδιο. Αν μάλιστα ο γονιός εμπλακεί σε αγώνα εξουσίας μαζί του, θα αντιπαθήσει ακόμη περισσότερο τη σχολική μελέτη.

Υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι να παροτρύνεις τα παιδιά, που είναι μάλλον πιο αποτελεσματικοί.

Αφήστε να υπάρξουν οι φυσικές συνέπειες

Οι φυσικές συνέπειες είναι οτιδήποτε μπορεί να συμβεί αν το παιδί δεν διαβάσει τα μαθήματά του. Αν, για παράδειγμα, δεν το πιέσετε να μελετήσει, θα υπάρξει κάποια συνέπεια στο σχολείο. Μπορεί να πάρει μηδέν επειδή δεν παρέδωσε μια εργασία ή να ντροπιαστεί στην τάξη του, αν ο δάσκαλος το εξετάσει. Το να επιτρέψετε να βιώσει τέτοιες συνέπειες, μπορεί να του δώσει ένα κίνητρο για να κάνει τη δουλειά του την επόμενη φορά.

Δώστε του κίνητρο να κάνει τη δουλειά του

Ένα καλό κίνητρο για να κάνει το παιδί τη δουλειά του, είναι να χρησιμοποιείτε περισσότερο τιςθετικές συνέπειες, π.χ. έπαινο, επιβράβευση, κοκ., που ενισχύουν τη θετική συμπεριφορά. Για παράδειγμα, επαινέστε το κάθε φορά που διαπιστώνετε ότι κάνει καλές επιλογές και διαβάζει τα μαθήματά του. Επισημάνετέ το όταν δείτε ότι εργάζεται σκληρά και επαινέστε το όταν παίρνει καλούς βαθμούς.

Επίσης μπορείτε να του δώσετε κίνητρο, θέτοντας όρια για τις εξωσχολικές του δραστηριότητες. Για παράδειγμα, μπορείτε να βάλετε τον κανόνα ότι δεν μπορεί να παίξει ηλεκτρονικά παιχνίδια, (ή να δει τηλεόραση κοκ), αν δεν έχει τελειώσει πρώτα τη σχολική μελέτη. Μετά αφήστε το ίδιο να αποφασίσει πότε θα κάτσει να κάνει τη δουλειά του. Όσο πιο γρήγορα τελειώσει τη μελέτη, τόσο περισσότερο χρόνο θα έχει να ασχοληθεί με τα πράγματα που του αρέσουν.

 

Είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να έχουν υπόψη τους ότι:

  •  Στα παιδιά συνήθως δεν αρέσει να κάθονται και να μελετούν. Μην προσδοκάτε να τα κάνετε να τους αρέσει.
  •  Δεν μπορείτε να αναγκάσετε το παιδί σας να μελετήσει και να μάθει. Μπορείτε μόνο να το βοηθήσετε και να το ενθαρρύνετε, χωρίς να επιμένετε.
  •  Η σχολική μελέτη είναι ευθύνη του παιδιού. Ευθύνη του γονιού είναι να δώσει τη δυνατότητα στο παιδί του να κάνει τη μελέτη του, δηλ. να δώσει δομή, να φτιάξει το σύστημα. Δουλειά του παιδιού είναι να χρησιμοποιήσει το σύστημα.

Πώς να δημιουργήσετε μια δομή που θα διευκολύνει τη σχολική μελέτη

  •  Καθιερώστε ένα πρόγραμμα μελέτης σε συνεργασία με το παιδί. Η ώρα έναρξης της καθημερινής μελέτης πρέπει να είναι καθορισμένη. Επιμείνετε στην τήρηση αυτού του προγράμματος. Τα παιδιά ωφελούνται πάρα πολύ από τη δομή, ακόμη κι αν διαμαρτύρονται. Μπορεί να χρειαστούν αρκετές επαναλήψεις για να συνηθίσουν τα παιδιά το πρόγραμμα.
  •  Κρατήστε το πρόγραμμα προβλέψιμο και απλό. Θα μπορούσε να υπάρχει μια πεντάλεπτη προειδοποίηση ότι πλησιάζει η ώρα της μελέτης, ώστε να ολοκληρώσει το παιδί αυτό που κάνει τώρα, να καθαρίσει το τραπέζι της μελέτης, να αδειάσει το σακίδιό του από τα βιβλία και άλλα πράγματα και να ξεκινήσει.

 

  •  Δώστε στο παιδί τη δυνατότητα να κάνει κάποιες επιλογές γύρω από τη σχολική μελέτη και άλλα σχετικά θέματα. Μπορεί, για παράδειγμα, να κάνει τη μελέτη του πριν ή μετά το δείπνο ή αμέσως μόλις έρθει στο σπίτι ή να ξυπνήσει νωρίς το πρωί για να μελετήσει. Μία επιλογή που δεν έχει το παιδί είναι αν θα μελετήσει ή όχι.
  •  Βοηθήστε το παιδί αλλά μόνο αν σας το ζητήσει. Μην κάνετε εσείς τις εργασίες του παιδιού. Και μην του λέτε τις απαντήσεις. Βοηθήστε το να οδηγηθεί στη λύση, μέσα από κατάλληλες ερωτήσεις. Για παράδειγμα, «Τι έχεις καταλάβει εσύ;», «Ποια νομίζεις εσύ ότι είναι η απάντηση;», «Μπορείς να μου πεις ένα παράδειγμα;». Έτσι του δίνετε τη δυνατότητα να ανακαλύψει μόνο του.
  •  Βοηθήστε το παιδί να οργανώσει τη μελέτη του. Για παράδειγμα, δείξτε του πώς να διαχειρίζεται σωστά το χρόνο του, να βάζει προτεραιότητες σύμφωνα με τη σπουδαιότητα και την προθεσμία παράδοσης κάθε εργασίας.
  •  Επιβραβεύστε το παιδί με ενθαρρυντικά λόγια παρά με χρήματα ή δώρα. Κάντε θετικά σχόλια που επικεντρώνονται στη συμπεριφορά που θέλετε να ενθαρρύνετε. Για παράδειγμα, «Βλέπω ότι έχεις οργανώσει το τραπέζι της μελέτης σου και είσαι έτοιμος να ξεκινήσεις νωρίς. Αυτό δείχνει πρωτοβουλία και υπευθυνότητα μαζί!» ή «Ακολούθησες ακριβώς τις οδηγίες και τελείωσες σε 15 λεπτά μόλις!».

Παναγιώτα Δ. Κυπραίου, Ψυχοθεραπεύτρια – Συντονίστρια Σχολών Γονέων

Πηγή:,www.psychotherapeia.net.gr.

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά
Μαρτίου 27

Πως να χειριστούμε ένα παιδί με Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα στο σπίτι;

kids-school

Τι είναι Δ.Ε.Π.-Υ.;

Συναντάται στο 5-7% των παιδιών. Κύρια χαρακτηριστικά αυτής της διαταραχής είναι διάσπαση της προσοχής, παρορμητικότητα και υπερκινητικότητα υπερβολικού βαθμού για την αναπτυξιακή ηλικία του παιδιού. Το πρόβλημα αυτό εκδηλώνεται στο σπίτι, σε κοινωνικές εκδηλώσεις, στο σχολείο και μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του παιδιού ν’ ακολουθήσει οδηγίες (γραπτές ή προφορικές), να ολοκληρώσει τις εργασίες του σχολείου, να συμμετέχει σε παιχνίδια και να είναι λειτουργικό στα καθήκοντα του.

Σύμφωνα με το DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual) της Αμερικάνικης Ψυχιατρικής Εταιρείας περιγράφονται τρεις υποτύποι της διαταραχής:

  • ΔΕΠ-Υ Ελλειματικής Προσοχής: το παιδί φαίνεται ότι δεν μπορεί να εστιάσει την προσοχή του ή να παραμείνει συγκεντρωμένο σε μια δραστηριότητα.
  • ΔΕΠ-Υ Παρορμητικότητας/ Υπερκινητικότητας: έχει κινητική υπερδραστηριότητα και συχνά πράττει χωρίς να το σκεφτεί.
  • ΔΕΠ-Υ Συνδυασμός αυτών των δύο: δεν συγκεντρώνεται, είναι παρορμητικό και υπερδραστήριο.

Χαρακτηριστικά συμπτώματα της Δ.Ε.Π.-Υ. είναι όταν το παιδί:

  • Κινείται συχνά νευρικά με τα χέρια ή τα πόδια ή στριφογυρίζει στο κάθισμα.
  • Έχει δυσκολία να παραμείνει στη θέση του όταν είναι αναγκαίο να το κάνει.
  • Εύκολα διασπάται η προσοχή του από εξωτερικά ερεθίσματα.
  • Δε φαίνεται να ακούει όταν του μιλάνε άλλοι.
  • Έχει δυσκολία να οργανώσει και να ολοκληρώσει δραστηριότητες.
  • Τρέχει τριγύρω ή σκαρφαλώνει διαρκώς, ακόμη και σε καταστάσεις που δεν το δικαιολογούν (μοιάζει να «είναι μηχανοκίνητο»).
  • Μιλάει συνεχώς.
  • Διακόπτει συζητήσεις ή εισβάλλει στο παιχνίδι άλλων παιδιών.
  • Έχει δυσκολία ν’ ακολουθήσει οδηγίες και αυτό δεν οφείλεται σε εναντιωτική συμπεριφορά ή δυσκολία κατανόησης.
  • Αποφεύγει δραστηριότητες που απαιτούν διαρκή πνευματική προσπάθεια (όπως τις εργασίες του σχολείου ή του σπιτιού, παιχνίδια).
  • Κάνει πράγματα επικίνδυνα χωρίς να σκεφτεί τις πιθανές συνέπειες.

Πρακτικές συστάσεις προς τους γονείς

  • Η σταθερή- κοινή πορεία αντιμετώπισης και συμπεριφοράς και από τους δυο γονείς είναι καθοριστική.
  • Θέστε σαφή όρια και κανόνες (το παιδί έχει ανάγκη να γνωρίζει μέχρι που μπορεί να φτάσει και ποια θα είναι τα αποτελέσματα της συμπεριφοράς του).
  • Η συνέπεια και η σταθερότητα από μέρους σας στους κανόνες είναι σημαντική.
  • Έχετε ένα δομημένο ημερήσιο πρόγραμμα.
  • Έχετε ξεκάθαρους κανόνες και ρουτίνες.
  • Επανατροφοδοτείτε το παιδί συχνά και άμεσα.
  • Επαινείτε τη συγκεκριμένη λειτουργική συμπεριφορά άμεσα.
  • Χρησιμοποιήστε επιβραβεύσεις για την καλή συμπεριφορά. Οι επιβραβεύσεις θα πρέπει να έχουν νόημα για το παιδί και θα πρέπει να έχουν συμφωνηθεί εκ των προτέρων μαζί του.
  • Χρησιμοποιήστε επιβραβεύσεις που δίνουν στο παιδί ένα αίσθημα ευθύνης και ελέγχου.
  • Οι τιμωρίες πρέπει να διατυπώνονται σε ήρεμο τόνο, να είναι άμεσες και κατανοητές στο παιδί.
  • Οι σωματικές τιμωρίες δεν έχουν καμία αποτελεσματικότητα.
  • Εστιαστείτε στην επιθυμητή συμπεριφορά, όχι σε αυτή που θέλετε να σταματήσει.
  • Ενισχύστε τις δυνάμεις του και βασιστείτε σ’ αυτές. Κάντε του ξανά κατανοητό το γιατί είστε ευχαριστημένοι, μην υποθέτετε ότι ξέρει. Αν μη τι άλλο τα παιδιά με ADHD έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση.
  • Δείξτε του πόσο περήφανοι είστε για τα επιτεύγματά του με ανταμοιβές και αγάπη. “Εντοπίστε” τις στιγμές που είναι καλός/ καλή.
  • Ενισχύστε ακόμη και μικρές, θετικές αλλαγές στη συμπεριφορά του παιδιού. Καθώς το βοηθάτε να αναγνωρίσει την πρόοδό του, αυξάνεται το κίνητρο και η αυτοπεποίθησή του.
  • Οι απαιτήσεις σας πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις δυνατότητες του παιδιού όχι στις δικές σας.
  • Πρέπει να είστε ακριβείς σε αυτό που ζητάτε από το παιδί. Ποτέ δεν δίνουμε πολύπλοκές οδηγίες. Στα μικρότερα παιδιά μια εντολή τη φορά.
  • Χρησιμοποιήστε απλές, ξεκάθαρες και άμεσες οδηγίες. Χρησιμοποιήστε μόνο μία οδηγία κάθε φορά. Αποφύγετε μεγάλες και πολύπλοκες εντολές, όπως το να ζητάτε από το παιδί να κάνει 2 – 3 πράγματα συγχρόνως.
  • Θα το μπερδέψουν. Προχωρήστε στην επόμενη δραστηριότητα μόνο όταν το παιδί έχει ολοκληρώσει την προηγούμενη.
  • Προσέχω τη διατύπωση των οδηγιών- εντολών. Ποτέ με ερωτηματικό τρόπο και ποτέ με την τηλεόραση- υπολογιστή ανοιχτό.
  • Διασπάστε το παιδί πριν από μια δύσκολη δραστηριότητα. Αν δεν το κάνετε εσείς, θα το κάνει μόνο του.
  • Οι εξωσχολικές δραστηριότητες του πρέπει να είναι όσο τον δυνατόν πιο ομαδικές.
  • Καλό είναι να εκτονώνεται το παιδί φυσικά (κολύμπι, στάδιο κ.α.).
  • Το ωράριο του ύπνου και της διατροφής πρέπει να είναι σταθερό.
  • Παζλ, σκάκι, και γενικότερα παιχνίδια και δραστηριότητες που ασκούν την συγκέντρωση της προσοχής ενδείκνυνται.
  • Αναθέστε του δουλειές στο σπίτι (καθάρισμα δωματίου, πλύσιμο πιάτων κ.α.)
  • Μερικά παιδιά με Δ.Ε.Π.-Υ. έχουν δυσκολία να οργανώσουν τις σκέψεις τους. Ρωτήστε «Ποιος; Τι; Πού; Πότε; Γιατί;» για να το βοηθήσετε να σκεφτεί και να εξηγήσει τι είναι σημαντικό.
  • Το δωμάτιο του παιδιού πρέπει να είναι οργανωμένο με συγκεκριμένες θέσεις για τα αντικείμενα.
  • Η ύπαρξη πίνακα ανακοινώσεων μέσα στο δωμάτιο, όπου τοποθετούνται σημαντικά χαρτιά ή υπενθυμίσεις δραστηριοτήτων είναι βοηθητική για την οργάνωση του παιδιού.
  • Ασκήσεις υπευθυνότητας και οργάνωσης πρέπει να αποτελούν μέρος της καθημερινότητας των παιδιών (λίστα με ψώνια στο σούπερ μάρκετ, επιλογή από το προηγούμενο βράδυ των ρούχων, προετοιμασία τσάντας βάση του προγράμματος του,.. ).
  • Ασκήσεις προσανατολισμού και κατευθύνσεων στο χώρο όπου δραστηριοποιείται το παιδί και γενίκευση των ασκήσεων σε άγνωστα περιβάλλοντα είναι απαραίτητες για τη βελτίωση της οπτιχωρικής του αντίληψης.
  • Η θεατρική – μουσική έκφραση και ο χορός ενδείκνυνται για τη βελτίωση της αυτοέκφρασης και του οπτικο-κινητικού συντονισμού.
  • Η ύπαρξη κάρτας αυτοδιαχείρησης συμπεριφοράς ( σχολείο- σπίτι) είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική.

Συμβουλές για το διάβασμα στο σπίτι:

  • Απαραίτητη είναι η συχνή επικοινωνία με τον εκπαιδευτικό ( συνέχεια προγράμματος στο σχολείο και αντίθετα).
  • Αν τα μαθήματα και οι φωτοτυπίες είναι φορτωμένα, τα χωρίζω σε μικρότερες ενότητες.
  • Τα μαθήματα τα μαθαίνουμε με σχεδιαγράμματα. Την έκθεση το ίδιο. Μεγάλα κεφάλαια τα διαβάζουμε τμηματικά υπογραμμίζοντας τα κύρια σημεία.
  • Τεστάκια απομνημόνευσης και σειροθέτησης είναι ιδιαίτερα ευεργετικά.
  • Ο χώρος μελέτης πρέπει να είναι συγκεκριμένος, μεγάλος και αφαιρετικός.
  • Στο γραφείο τοποθετείται μόνο ένα μάθημα τη φορά και μόνο τα απαραίτητα αντικείμενα.
  • Η μελέτη στο σπίτι πρέπει να είναι οργανωμένη και γεμάτη διαλείμματα.
  • Ξεκινήστε με τα μαθήματα που απαιτούν απομνημόνευση.

Να θυμάστε ότι κάθε παρέμβαση ξεκινάει από την αλλαγή των δικών σας αντιλήψεων, του παιδιού και των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται με το παιδί για τη φύση της διαταραχής και τα εν γένει προβλήματα του.

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά
Μαρτίου 26

Η Κυκλοφοριακή Αγωγή και η Οδική Ασφάλεια εντάσσονται στο σχολικό πρόγραμμα των Δημοτικών Σχολείων.

Κυκλοφοριακή-Αγωγή

Στην Ελλάδα έχουμε πάνω από 800 νεκρούς και 15.000 βαριά και ελαφρά τραυματισμένους σε τροχαία ατυχήματα κάθε χρόνο.Η Κυκλοφοριακή Αγωγή στο δημοτικό σχολείο μπορεί να αποτελέσει μακροπρόθεσμα τον κυριότερο παράγοντα μείωσης των ατυχημάτων. Δυστυχώς μέχρι σήμερα διδάσκεται σε πολύ μικρό βαθμό, αποσπασματικά και ανοργάνωτα. Κι όμως από τη τρέχουσα σχολική χρονιά, κάτι φαίνεται να αλλάζει καθώς με εγκύκλιο του, το υπουργείο Παιδείας, γνωστοποιεί ότι εισάγεται η θεματική ενότητα «Κυκλοφοριακή Αγωγή και Οδική Ασφάλεια» στο πρόγραμμα των Δημοτικών Σχολείων της χώρας για το φετινό σχολικό έτος.

Η διδασκαλία της θεματικής ενότητας θα πραγματοποιηθεί με ένταξή της στο Ωρολόγιο πρόγραμμα των Δημοτικών Σχολείων της Χώρας ως ακολούθως:

Α΄ Δημοτικού

Ευέλικτη Ζώνη του προγράμματος: 1ώρα την εβδομάδα για το τρίτο (Γ’) τρίμηνο του σχολικού έτους.

Β΄ Δημοτικού

Ευέλικτη Ζώνη του προγράμματος: 1 ώρα την εβδομάδα κατά την διάρκεια όλου του σχολικού έτους.

Γ’ Δημοτικού

Ευέλικτη Ζώνη του προγράμματος: 1 ώρα την εβδομάδα για το τρίτο (Γ’) τρίμηνο του σχολικού έτους

Δ’ Δημοτικού

Ευέλικτη Ζώνη του προγράμματος: 1 ώρα την εβδομάδα για ένα τρίμηνο του σχολικού έτους κατά την κρίση του υπεύθυνου εκπαιδευτικού που διδάσκει το μάθημα της Ευέλικτης ζώνης .

Ε’ και Στ΄ Δημοτικού

Διάχυση της θεματικής ενότητας σε άλλα διδακτικά αντικείμενα όπως Γλώσσα, Φυσικά, Τ.Π.Ε., Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή σε ενότητες συναφείς, κατά την κρίση του εκπαιδευτικού, με την Κυκλοφοριακή Αγωγή και Οδική Ασφάλεια. Η ένταξη θα πραγματοποιείται με απόφαση του υπεύθυνου εκπαιδευτικού έως 10 ώρες ανά έτος.

Σκοπός των μαθημάτων

Το  εκπαιδευτικό υλικό είναι παιδαγωγικά κατάλληλο και προσαρμοσμένο ανάλογα με την ηλικία των μαθητών και των μαθητριών. Οι μαθητές θα αποκτήσουν σωστή γνώση των κανόνων κυκλοφορίας για πεζούς και οδηγούς. Θα καλλιεργήσουν δεξιότητες οι μαθητές ώστε να είναι σε θέση ν’ αντιδρούν σωστά σε έκταkτες καταστάσεις και να έχουν σωστή συμπεριφορά στο δρόμο και στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Θα αναπτύξουν κριτική σκέψη ώστε να αξιολογούν τις συνέπειες της κακής οδικής συμπεριφοράς τους. Θα μάθουν τρόπους βελτίωσης της ικανότητας προσανατολισμού. Θα προάγουν τη γλωσσική ικανότητα, τη συνεργατικότητα και την κοινωνικότητά τους . Θα ενισχύσουν την αυτοεκτίμηση,τον αυτοσεβασμό και την υπευθυνότητά τους, ώστε να παρεμβαίνουν ενεργά στην παραβίαση κανόνων οδικής συμπεριφοράς των πολιτών και τη διόρθωσή τους.  Τέλος, θα ενθαρρυνθούν για ν’ αναλάβουν πρωτοβουλίες ,ώστε να επηρεάζουν ορθά το σχολικό, οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον τους σε θέματα οδικής ασφάλειας.

Πηγή: infokids.gr

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά
Μαρτίου 23

Η επανάσταση του 1821 μέσα από την ποίηση.

epanastasi-1821-poiisi

Η ελληνική Επανάσταση του 1821 μέσα από τα  μηνύματα που εκφράζει, επηρεάζει βαθύτατα τους σύγχρονούς της  ποιητές  της Επτανησιακής Σχολής.

Ο Ανδρέας Κάλβος, βαθύτατα επηρεασμένος από τον ιταλικό νεοκλασικισμό και τις φιλελεύθερες ιδέες της γαλλικής επανάστασης,  γράφει τα λυρικά ποιήματά του, τις ωδές,  στη λόγια γλώσσα,  με θεματικό κέντρο την ελληνική Επανάσταση αλλά και απώτερο στόχο την έκφραση της προσωπικής του ιδεολογίας. Το  μαχητικό φρόνημα των  επαναστατημένων Ελλήνων, το οποίο υμνεί αποτελεί τον πυρήνα του έργου του, ενώ παράλληλα προσπαθεί να εκφράσει τη συλλογικότητα του αγώνα προσβλέποντας στην εμψύχωση του λαού, την ενδυνάμωση της αγωνιστικής διάθεσης και παράλληλα στην αναγνώριση  των κατορθωμάτων και τη δόξα των ηρώων.

Η ποίησή του αποκτά κοινωνικό περιεχόμενο ενώ προβάλλει  έννοιες όπως η αρετή, η ανδρεία, η δόξα, η φιλοπατρία, η δικαιοσύνη, η ελευθερία. Η δικαιοσύνη για την τιμωρία των τυράννων και η επικράτηση της δικαιοσύνης έναντι της αδικίας θα επιτευχθεί μέσω της κατάκτησης της πολυπόθητης ελευθερίας για τους Έλληνες. Στο έργο του,  η Ελευθερία ταυτίζεται με την Αρετή.

Ο Κάλβος εκδίδει τη «Λύρα» το 1824,  μια συλλογή με 10 ωδές και το 1826 τα «Λυρικά», μια άλλη συλλογή με άλλες 10 ωδές. Στην 4η Ωδή της Λύρας, με τον τίτλο «Εις Ιερόν Λόχον» εξαίρει τη γενναία πράξη της αυτοθυσίας των Ιερολοχιτών του Αλ.Υψηλάντη που αγωνίστηκαν στο Δραγατσάνι τον Ιούνιο του 1821. Στην 6η Ωδή , «Εις Χίον», θρηνεί για τη σφαγή του πληθυσμού  στο νησί και την ερήμωση του τοπίου από τους Τούρκους αποζητώντας εκδίκηση για τις φρικαλεότητες που συνέβησαν. Στην 8η Ωδή, «Εις Αγαρηνούς» που είχε αρχικά τον τίτλο «Εις Τυράννους»  στηλιτεύει τις ανόσιες πράξεις των τυράννων και παρακινεί το λαό στην αποτίναξη του απεχθούς ζυγού. Η ωδή  «Ωκεανός» διαπνέεται από αγωνιστικό και παραινετικό ύφος. Ο ποιητής αντλεί το θέμα του και εδώ από την ελληνική Επανάσταση. Σε αυτή συμπυκνώνει την ιστορία της σκλαβωμένης Ελλάδας, με τη μετάβαση από τη «νύκτα δουλείας, νύκτα αιώνων» (σκλαβιά) στις ναυτικές νίκες του 1822 που τερματίζεται με τη μεσολάβηση της θεϊκής Ελευθερίας.

Στην ωδή των Λυρικών «Ηφαίστεια», εξυμνεί το έργο των πυρπολικών που  χρησιμοποιούσαν οι αγωνιστές εναντίον των Τούρκων και  εγκωμιάζει  το όνομα του Κωνσταντίνου Κανάρη. Στην 4η Ωδή  «Εις Σάμον», γράφει χαρακτηριστικά: «Όσοι το χάλκεον χέριβαρύ του φόβου αισθάνονται, ζυγόν δουλείας, ας έχωσι· θέλει αρετήν και τόλμηνη ελευθερία». Αναδεικνύει έτσι την ελευθερία ως υπέρτατο αγαθό στην ανθρώπινη ζωή. Για την κατάκτηση της πολυπόθητης ελευθερίας  απαιτείται σκληρός και αδιάκοπος αγώνας. Χρειάζεται μεγάλη γενναιότητα, θάρρος, ανδρεία και ψυχική δύναμη. Γιατί χωρίς «αρετήν και τόλμην» δεν μπορεί να πετύχει τίποτα ο άνθρωπος στη ζωή του, πόσο μάλλον το υπέρτατο αγαθό της ελευθερίας.

Ο Διονύσιος Σολωμός, ο εθνικός μας ποιητής, εμπνέεται από τον επαναστατικό αγώνα και  γράφει τον «Ύμνον εις την ελευθερίαν», το 1823, στην ιδιαίτερη πατρίδα του τη Ζάκυνθο,  με θέμα τους αγώνες του ελληνικού λαού για την ελευθερία από τον Τούρκο κατακτητή. Η Ελευθερία, αλληγορική μορφή, επιστρέφει ξανά στην Ελλάδα προκαλώντας χαρά και αγαλλίαση στις ψυχές των Ελλήνων, καθώς αντιλαμβάνονται πως πραγματοποιείται ο πόθος τους για τη λευτεριά.

Το 1823 γράφει ένα ποίημα με τίτλο «Εις Μάρκον Μπότσαρη», εμπνευσμένο από την  ηρωική μορφή του Σουλιώτη Μάρκου Μπότσαρη και το θάνατό του στο Κεφαλόβρυσο την ίδια χρονιά. Ο θάνατός του προκαλεί θλίψη ενώ στον τάφο του «καθίζει η Δόξα μονάχη» και ο ποιητής παρομοιάζει τη συγκέντρωση των Ελλήνων στην κηδεία του Μπότσαρη με αυτή των Τρώων στην ταφή του Έκτορα.

Μετά την ολοκληρωτική καταστροφή των Ψαρών από τους Τούρκους το 1825 εμπνέεται το επίγραμμά του, στο οποίο γράφει χαρακτηριστικά: «Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη , περπατώντας η Δόξα μονάχη, μελετά τα λαμπρά παλληκάρια και στην κόμη στεφάνι φορεί,  γενομένο από λίγα χορτάρια, που είχαν μείνει στην έρημη γή». Εδώ, η Δόξα, προσωποποιημένη αναλαμβάνει να τιμήσει τους γενναίους νεκρούς μέσα στο ολοκληρωτικά κατεστραμμένο τοπίο.

Το κορυφαίο ποιητικό έργο του Σολωμού, οι «Ελεύθεροι πολιορκημένοι» έχει και αυτό στηριχθεί σε ιστορικό γεγονός  της Επανάστασης του 1821. Αναφέρεται στη β΄ πολιορκία του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1825-Απρίλιος 1826)  από τους Τούρκους και στη συνέχεια από τους Αιγυπτίους και στην ηρωική έξοδο των πολιορκημένων, το 1826. Οι Μεσολογγίτες αμύνονται σθεναρά κατά τη διάρκεια της πολιορκίας. Υπομένουν καρτερικά τόσο τις φυσικές κακουχίες (την πείνα, τις αρρώστιες, το θάνατο),  τον εξωτερικό εχθρό (τους Τούρκους) , αλλά και τον εσωτερικό, τον ίδιο τους τον εαυτό που τους καλεί να γευτούν τους πειρασμούς της ανοιξιάτικης φύσης και του έρωτα.  Αυτοί όμως κατόρθωσαν να νικήσουν το Κακό, διατηρώντας ακέραιο το ήθος τους παραμένοντας ουσιαστικά, εσωτερικά ελεύθεροι, αν και ήταν πολιορκημένοι. Το Καλό νίκησε και η εσωτερική τους πάλη, τους έκανε να ξεπεράσουν την ανθρώπινη τους φύση και οδηγήθηκαν  στην ηθική ολοκλήρωση μέσω της ηρωικής τους αυτοθυσίας (Έξοδος).

Αλλά και στον «Κρητικό» εντοπίζεται το ίδιο ιστορικό πλαίσιο: ο ήρωας φεύγει από την Κρήτη μετά από την καταστολή της Επανάστασης και τις διώξεις των Τούρκων το 1823-1824 ενώ το πλοίο του βυθίζεται και ο Κρητικός βρίσκεται στη θάλασσα, προσπαθώντας μάλιστα να σώσει την αγαπημένη του από τα άγρια κύματα, την οποία και κρατά στο ένα του χέρι.

Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης γράφει κι αυτός με τη σειρά του έργα με άμεσες επιρροές από την Επανάσταση του 1821. Ο Κανάρης και ο Αθανάσιος Διάκος αποτελούν πηγή έμπνευσης για τον ποιητή και γράφει τα ομώνυμα ποιήματα. Κορυφαίο έργο του ο «Βράχος και το Κύμα», γεμάτο συμβολικά νοήματα. «Μέριασε, βράχε, να διαβώ!» το κύμα ανδρειωμένο λέγει στην πέτρα του γιαλού θολό, μελανιασμένο.[…] Μέριασε βράχε, να διαβώ, επέρασε η γαλήνη, καταποτήρας είμαι εγώ, ο άσπονδος εχθρός σου, γίγαντας στέκω εμπρός σου!». Το Κύμα συμβολίζει την αδούλωτη ελληνική ψυχή που τετρακόσια ολόκληρα χρόνια σκάβει με πείσμα και υπομονή τα «ριζά του Βράχου», τα θεμέλια της πανίσχυρης οθωμανικής αυτοκρατορίας και τελικά την καταποντίζει και την αφανίζει. «Τώρα δεν απομένει στον τόπο που ‘ταν το στοιχειό, κανείς παρά το κύμα, που παίζει γαλανόλευκο επάνω από το μνήμα».

Βέβαια πάρα πολλές μορφές και γεγονότα του Αγώνα αντικατοπτρίζονται στο δημοτικό τραγούδι όπου ο ανώνυμος δημιουργός εμπνέεται και εξυμνεί τη γενναιότητα και την αυτοθυσία των Ελλήνων κυρίως στα «ιστορικά» δημοτικά τραγούδια. Η Επανάσταση του ’21 εκφράζει το όραμα του υπόδουλου ελληνικού λαού. Δημοτικά τραγούδια όπως «Ο Γέρος του Μωριά», «Τα σαράντα παλικάρια»,  «του Διάκου», «Των Κολοκοτρωναίων, «του Δράμαλη», «του Νικοτσάρα», «του Φλέσσα η μάνα», «Οδυσσέα Ανδρούτσο» καθώς και τα «κλέφτικα» καταδεικνύουν περίτρανα τους άθλους και τον ηρωικό χαρακτήρα των προσώπων.

Ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας αποτελεί το έναυσμα και συνάμα διαποτίζει τη θεματολογία της ποιητικής δημιουργίας τα χρόνια της Επανάστασης επηρεάζοντας επώνυμους και ανώνυμους ποιητικούς δημιουργούς.

Αντιγόνη Καρύτσα*
Φιλόλογος

Πηγή:www.schooltime .gr

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά
Μαρτίου 23

Παιδικά βιβλία για το 1821.

1. Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Φίλιππος Μανδηλαράς

Όμορφο, απλό, λόγος με ρίμα, κατανοητό στα παιδιά, με όλη τη ζωή του Κολοκοτρώνη από τη γέννηση ως το θάνατο, με πανέμορφη εικονογράφηση από τη Ναταλία Καπατσούλια.

σάρωση0062

2. Κωνσταντίνος Κανάρης, Φίλιππος Μανδηλαράς

Και πάλι κείμενο από το Φίλιππο Μανδηλαρά και εικονογράφηση από τη Ναταλία Καπατσούλια. Ισχύει ό,τι και για τον Κολοκοτρώνη. Όμορφη προσέγγιση και κατ’ εμέ μια στάλα καλύτερο από τον Κολοκοτρώνη. 

σάρωση0065

3. Τα ελληνάκια, Ευγενία Φακίνου

Η συγγραφέας της διάσημης Ντενεκεδούπολης μας δίνει ακόμα μια όμορφη ιστορία όπου ιστορεί εστιάζοντας στη ζωή του νεαρού Γιώργη και της αδερφής του Μαρίας όλα τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεσηκωμό του Μάρτη του 1821. Όμορφο, όμορφο, όμορφο.

σάρωση0070

4. Ο Πέτρος και η Επανάσταση του 1821, Κατερίνα Σέρβη

Ο Πέτρος έχει πολλές απορίες για την επανάσταση του 1821. Ευτυχώς για εκείνον όμως έχει και έναν σοφό παππού που πολλά ξέρει και πολλά του λέει για όσα έγιναν τότε. Εικονογράφηση από τον Σπύρο Κόντη. 

T072433000-200

www.elniplex.gr

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά
Μαρτίου 22

Αποσύρθηκε το σχολικό βιβλίο Μαθηματικών της Ε” Δημοτικού!!!!!!

sholika_vivlia_51

Του Δημήτρη Μαριόλη

Απαρατήρητη πέρασε η είδηση για την απόσυρση του βιβλίου Μαθηματικών της Ε΄ Δημοτικού και την αντικατάστασή του από νέο σχολικό εγχειρίδιο. Αντίθετα, ιδιαίτερα προβλήθηκε από τα ΜΜΕ η συγκέντρωση διαμαρτυρίας που οργάνωσαν χριστιανικά σωματεία και θεολόγοι την Κυριακή 4 Μαρτίου στα Προπύλαια, προκειμένου να εκφράσουν την αντίθεσή τους στην απόφαση του υπουργείου Παιδείας για αλλαγές το μάθημα των Θρησκευτικών.​

Ο ιδεολογικός προσανατολισμός της κατήχησης και του θρησκευτικού φρονηματισμού, αλλά και το προνόμιο της Εκκλησίας να έχει καθοριστικό λόγο για τα αναλυτικά προγράμματα και τα σχολικά εγχειρίδια, αποτελούν δομικά χαρακτηριστικά ενός εκπαιδευτικού συστήματος που συντηρεί αδιάλειπτα προαστικές αξίες. Και αυτά τα χαρακτηριστικά δεν έχουν αμφισβητηθεί από καμία κυβέρνηση και καμία ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, συμπεριλαμβανομένης και της σημερινής. Αντίθετα, κανένα απολύτως ενδιαφέρον δεν έχουν επιδείξει, τόσο οι φορείς αυτών των προαστικών αξιών όσο και τα ΜΜΕ για εκπαιδευτικά ζητήματα καθοριστικής σημασίας όπως η διδασκαλία των θετικών επιστημών και οι ανεπάρκειες των σχετικών σχολικών εγχειριδίων.

Η απόσυρση του βιβλίου μαθηματικών της Ε΄ Δημοτικού ανακοινώθηκε με την ΥΑ Φ.31/35496/Δ/1-3-2018, η οποία ορίζει ότι για το σχολικό έτος 2018-19 εγκρίνεται νέο σχολικό εγχειρίδιο. Δεν έχουμε εικόνα του νέου εγχειριδίου, ωστόσο πιστεύουμε ειλικρινά ότι είναι σχεδόν ακατόρθωτο να υπάρξει βιβλίο μαθηματικών χειρότερο από το προηγούμενο.​

Χρειάστηκαν 11 ολόκληρα χρόνια για να αποσυρθεί ένα σχολικό βιβλίο που κατά γενική ομολογία συγκέντρωσε τις πλέον αρνητικές κριτικές από την εκπαιδευτική κοινότητα και αποτέλεσε το χειρότερο εφιάλτη μαθητών, δασκάλων και γονιών. Ένα βιβλίο χωρίς δομή, χωρίς καμία λογική συνέχειας, με πλήθος λαθών, λανθασμένων διατυπώσεων προβλημάτων, λανθασμένων διατυπώσεων μαθηματικών σχέσεων, αδικαιολόγητα υψηλής δυσκολίας, ένα βιβλίο με μια εξόχως αριστοκρατική και ελιτίστικη λογική, αν υποθέσουμε ότι είχε κάποια λογική.​

Αν υπολογίσουμε ότι μια σχολική τάξη αριθμεί πάνω από 100.000 μαθητές, περίπου 1.200.000 μαθητές, οι οικογένειές τους καθώς και χιλιάδες δασκάλες και δάσκαλοι ταλαιπωρήθηκαν αφάνταστα αυτά τα 11 χρόνια, ενώ ανυπολόγιστες είναι οι αρνητικές συνέπειες της χρήσης του στη διδακτική πράξη. Αντί να συμβάλει στη διαδικασία συγκρότησης μαθηματικής σκέψης, έντεινε ακόμα περισσότερο τα φαινόμενα σχολικής αποτυχίας. Αντί να δημιουργεί ελκυστικά περιβάλλοντα μάθησης όξυνε τα φαινόμενα μαθηματικοφοβίας, αποστροφής προς τα μαθηματικά. Χαρακτηριστικό είναι ότι την πρώτη σχολική χρονιά που εισήχθη το συγκεκριμένο εγχειρίδιο, γνωστός εκδοτικός οίκος που είχε εκδώσει βοήθημα με λύσεις των ασκήσεων από ομάδα μαθηματικών, υποχρεώθηκε να κυκλοφορήσει δωρεάν πολυσέλιδο φυλλάδιο για τις λανθασμένες λύσεις των ασκήσεων που είχε το βοήθημα!​

Θα άξιζε πραγματικά τον κόπο να ερευνηθεί έστω σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα, ποιο ποσοστό δασκάλων χρησιμοποίησε αυτό το βιβλίο και ποιες είναι οι απόψεις και οι εμπειρίες τους (το ΙΠΕΜ – ΔΟΕ θα μπορούσε ενδεχομένως να σχεδιάσει μια τέτοια έρευνα). Και για όσους επιμένουν ότι κάποια μορφή αξιολόγησης είναι απαραίτητη και μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση του σχολικού θεσμού, να θυμίσουμε μόνο ότι το συγκεκριμένο σχολικό εγχειρίδιο (όπως και όλα τα υπόλοιπα) αξιολογήθηκε από σχετική επιτροπή (βλ. σχετικά σ.2 του εγχειριδίου) στην οποία συμμετείχε ένας καθηγητής πανεπιστημίου, ένας σχολικός σύμβουλος και ένας εκπαιδευτικός. Και κρίθηκε κατάλληλο! Να συμπληρώσουμε εδώ, ότι αντίθετα με το εγχειρίδιο της Ε΄ Δημοτικού που αποσύρθηκε, το αντίστοιχο εγχειρίδιο της Β΄ Δημοτικού δυστυχώς εγκρίθηκε και πάλι για την επόμενη σχολική χρονιά.​

Ωστόσο, για να αντιμετωπιστεί ριζικά το φαινόμενο της σχολικής αποτυχίας, δεν αρκεί η αντικατάσταση ενός απαράδεκτου εγχειριδίου. Για παράδειγμα, ο μόνος σοβαρός λόγος για τον υψηλό βαθμό δυσκολίας και το ιδιαίτερα ανεβασμένο επίπεδο στόχων για την Ε΄ Δημοτικού είναι να υπηρετηθεί η όξυνση της σχολικής αποτυχίας που σε μεγάλο βαθμό έχει ταξικό πρόσημο. Χρειάζεται να επεξεργαστούμε προτάσεις όπως η διαμόρφωση νέων αναλυτικών προγραμμάτων, η μείωση της ύλης, η ορθολογική κατανομή της, ο επανακαθορισμός των διδακτικών στόχων ανά τάξη, αλλαγές στη διδακτική μεθοδολογία, τμήματα με λιγότερους μαθητές, ανάπτυξη λογισμικών με ελκυστικά περιβάλλοντα μάθησης, στήριξη των μαθητών που παρουσιάζουν μαθησιακές δυσκολίες. Και όλα τα παραπάνω, πρέπει να αποτελέσουν διεκδικήσεις του οργανωμένου εκπαιδευτικού κινήματος που δεν πρέπει να ξεχνά τη βασική θέση που επεξεργάστηκε ο Paulo Freire: η διδασκαλία είναι πολιτική πράξη και παράγει συγκεκριμένα εκπαιδευτικά αλλά και κοινωνικά αποτελέσματα.

Πηγή: e-lesxi.gr

 

Διαβάστε περισσότερα: http://www.alfavita.gr/arthron/ekpaideysi/aposyrthike-sholiko-vivlio-mathimatikon-tis-e-dimotikoy#ixzz5ATSLvlNu

 

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά
Αυγούστου 29

Σωστές συνήθειες & τεχνικές μελέτης.

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά
Αυγούστου 28

Διακοπές από τα μαθήματα ή μαθήματα στις διακοπές;

kid-reading-995002_790730897611103_1619945644_n_5

Το καλοκαίρι ήδη οδεύει προς το τέλος του και οι διακοπές από το σχολείο και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό έρχονται να αντικαταστήσουν ξαπλώστρες και μακροβούτια. Ή μήπως όχι;

Σαν κοινό μυστικό πλανάται τα τελευταία χρόνια και εξελίσσεται με απίστευτο πολλαπλασιασμό και ένταση η ανάγκη «αξιοποίησης» του καλοκαιριού. Να μην πάει δηλαδή χαμένος χρόνος μεταξύ επίσημης λήξης και έναρξης σχολικής χρονιάς. Θεωρείται από αρκετούς γονείς ένας κενός, αναξιοποίητος και κάποιες φορές «άχρηστος» χρόνος, κατά τον οποίο τα παιδιά/μαθητές δεν κάνουν τίποτα, σύμφωνα με τους γονείς τους.

Οι ανησυχίες των γονιών αποκωδικοποιούνται σε διάφορες κατηγορίες. Η λίστα αυτή περιλαμβάνει στις πρώτες θέσεις την προετοιμασία για την επόμενη σχολική χρονιά, ενώ λίγο πιο κάτω υπάρχει η κατηγορία, επανάληψη της προηγούμενης χρονιάς για ένα φρεσκάρισμα. Περίοπτη θέση κατέχει, επίσης, η αιτιολόγηση πως είναι αρκετή η ύλη της επόμενης χρονιάς και δεν θα προλάβουν.

Είναι υπερβολή των γονιών ή μια σκληρή πραγματικότητα που πρέπει να δεχθούμε σαν κοινωνία και εκπαιδευτικό σύστημα, να το αφουγκραστούμε και να προσαρμοστούμε ανάλογα; Ο χρόνος των διακοπών ανήκει πραγματικά στη σφαίρα του «χαμένου» χρόνου; Μοιράζονται τα παιδιά τις ίδιες ανησυχίες των γονιών τους; Αφουγκράζονται οι γονείς τις πραγματικές ανησυχίες των παιδιών; Ερωτήματα, των οποίων οι απαντήσεις για άλλη μια φορά ξεφεύγουν από τα στενά πλαίσια μονολεκτικότητας (ή και μονολιθικότητας).

Ξεκάθαρη η ανάγκη διακοπών

Ας ξεκινήσουμε από τα απλά, την ξεκάθαρη ανάγκη διακοπών για τους μαθητές. Ο χρόνος μεταξύ προηγούμενης και επόμενης σχολικής χρονιάς είναι σημαντικό να υπάρχει χωρίς το απαιτητικό και πολλές φορές βαρυφορτωμένο πρόγραμμα της σχολικής περιόδου. Μιας περιόδου που έχει στην καθημερινότητά της εγερτήριο σε συγκεκριμένη ώρα, και έναν κατάλογο από «πρέπει», βάσει των οποίων ενεργεί και διαδικαστικά εκπληρώνει το παιδί, χωρίς πολλές φορές να έχει τον παραμικρό λόγο στη διαμόρφωση τους.

Τα παιδιά αντιλαμβάνονται στην πλειοψηφία τους το σχολικό πρόγραμμα να αποτελείται κατ’ αποκλειστικότητα από δικές τους υποχρεώσεις προς άλλους. Προς τους γονείς τους πρωτίστως και προς τους εκπαιδευτικούς κατά δεύτερο κύριο λόγο, ενώ υπάρχουν και αυτές (με αρκετή δυσφορία) προς τα απογευματινά τους φροντιστήρια.

Δυστυχώς, αρκετοί μαθητές βιώνουν την εκπαιδευτική διαδικασία των περισσότερων τους μαθητικών τους χρόνων πίσω από τα θρανία ως μια συνεχόμενη υποχρέωση διεκπεραίωσης διαδικασιών συμπλήρωσης ασκήσεων και επανάληψης ύλης για όλους τους άλλους πλην τους ιδίους. Και μετά έρχεται το καλοκαίρι. Κλείνουν τα σχολεία, η καθημερινότητα αλλάζει, μεταβάλλεται, γίνεται άλλος κόσμος.

Από το πρωινό ξύπνημα που (συνήθως) γίνεται εν τη απουσία εκείνου του ενοχλητικού ξυπνητηριού μέχρι τις ατέλειωτες ώρες συζητήσεων για άσχετα πράγματα, σε τηλεοπτικούς μαραθωνίους, στα παιχνίδια στην παραλία. Ξεκινά μια περίοδος που τα σημαντικά για τη ζωή τους πράγματα ιεραρχούνται από τους ιδίους και η ενασχόληση με το «οτιδήποτε» συνήθως ξεκινά και τελειώνει με τα δικά τους τα θέλω.

Το καλοκαίρι προσφέρει στα παιδιά έναν παραγωγικό χρόνο γεμάτο δημιουργικότητα, που πηγάζει ακριβώς από την έλλειψη του απίστευτα αυστηρά χρονομετρημένου πλαισίου του καθημερινού «To do list» που βιώνουν. Μέσα ακριβώς ακόμη και από αυτό που λέγεται, ελαφρά τη καρδία, «χαμένος» χρόνος, όπου τα παιδιά δεν κάνουν τίποτα, η ίδια η φαντασία και η αναγκαιότητα προς αξιοποίηση αυτής γίνεται οδηγός επιβίωσης για πράγματα που φάνταζαν απίθανα λίγους μήνες πριν.

Λίγες ημέρες, τεράστια οφέλη

Τεράστια σημασία έχει βέβαια και ο χρόνος με τα παιδιά μας. Ως γονείς είναι κατανοητό ότι είναι δύσκολο να συνυπάρξουμε σε κλίμα διακοπών για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα οφέλη, βέβαια, έστω και των λίγων ημερών, τεράστια, καθώς οι προ-διακοπών υποχρεώσεις όλων, και των παιδιών αλλά και των γονιών, με τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες να τους περιορίζουν έμμεσα σε αριθμητικά λίγες κοινές ώρες επαφής με τα παιδιά.

Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους, ο μέσος γονιός αναλώνει τον χρόνο του (σε επίπεδο χρονικής συνύπαρξης με αυτά) για μεταφορά των παιδιών από και προς το σχολείο και τα φροντιστήρια, ίσως και κάποιας μελέτης μαζί για τα μαθήματα, ο οποίος χρόνος με τον καιρό εξελίσσεται σε εποπτεία, που μειώνεται όσο μεγαλώνουν τα παιδιά.

Σε αυτές τις κοινές ενασχολήσεις, προστίθενται κάποιες φόρες ίσως μερικά Σαββατοκύριακα που υπάρχουν οι διάφορες «υποχρεωτικές» οικογενειακές κοινωνικές συνάξεις. Ο χρόνος με τα παιδιά μας είναι πολύτιμος και στις διακοπές μαζί τους, ο δικός μας προσωπικός χρόνος, εκτός πλαισίου εργασίας, μας δίνει τη δυνατότητα να μάθουμε πράγματα γι’ αυτά που δεν γνωρίζαμε. Να δημιουργήσουμε κοινές εμπειρίες, στιγμές ζωής με σημεία αναφοράς διαφορετικά από τα συνηθισμένα. Οι διακοπές δίνουν την ευκαιρία να είμαστε πιο χαλαροί, πιο άνετοι και ελαστικοί με τους γύρω μας με λίγο λιγότερες διαφωνίες και εντάσεις.

Άλλα κέρδη

Οι μεγαλύτερες, όμως, εντάσεις προκύπτουν από την επιμονή κάποιων γονιών για χρήση του χρόνου αυτού για μαθήματα. Και εδώ τόσο σε παιδαγωγικό, αλλά και ψυχολογικό επίπεδο, μας είναι γνωστό ότι ναι, υπάρχει μια μικρή περίοδος που στις αρχές της νέας σχολικής χρονιάς μια σημαντική μερίδα των μαθητών δεν θα μπορεί να συνεχίσει από το ίδιο σημείο όπου σταμάτησε την προηγούμενη χρονιά.

Το φαινόμενο της «καλοκαιρινής απώλειας σχολικών ικανοτήτων». Πιο συγκεκριμένα, οι δεξιότητες και οι γνώσεις που ήταν αναγκαίες για ένα παιδί ώστε να προχωρήσει με τους ρυθμούς της τάξης μειώνονται στο διάστημα Ιουνίου με Σεπτέμβριο, ως επί το πλείστον λόγω προσαρμογής σε διαφορετικό τρόπο ανταπόκρισης των ερεθισμάτων κατά την περίοδο αυτή.

Όμως υπάρχει ένα τεράστιο «αλλά», αφού κατά πρώτο μιλάμε για μια πολύ μικρή περίοδο και κατά δεύτερο, το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα την κατανοεί και την αναμένει. Θα ήταν άδικο για τα παιδιά και τους γονείς να μπερδεύεται αυτό, με αδιαφορία, μείωση ενδιαφέροντος για το σχολείο ή ακόμη και αδυναμία για ικανοποιητική συνέχιση σε σχολικό/ακαδημαϊκό επίπεδο.

Πάρα ταύτα υπάρχει μια μικρή μερίδα, η οποία ίσως να επωφεληθεί από μικρές επαναλήψεις και αυτή η ομάδα θα πρέπει αναλογικά να είναι μικρή σε αριθμό, αφού συμπεριλαμβάνει μαθητές με πιο εξειδικευμένο τρόπο μάθησης. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού το παιδί έχει να πάρει πολύ περισσότερα από τη φύση, την οικογένεια και τους φίλους του απ’ ό,τι θα του προσφέρουν θρανία, βιβλία και επαναλήψεις ή ενισχυτικές διδασκαλίες.

Μια βόλτα στο δάσος, μια εξόρμηση στη θάλασσα, θα διευρύνει την κατανόησή του, δίνοντάς του μαθήματα υπερπολύτιμα για την ανάπτυξή του. Ακόμη και το διάβασμα βιβλίων σε χαλαρό χρόνο, χωρίς την οποιαδήποτε πίεση άγχους επίτευξης αποτελέσματος, αποτελεί από μόνο του ένα μεγάλο κέρδος για τον μαθητή, ο οποίος βομβαρδίζεται συνεχώς με παντός τύπου εξετάσεις (κυρίως απομνημόνευσης) περιεχομένου.

Υγιής και ισορροπημένη ανάπτυξη

Δεν θα πρέπει όμως να αφήνουμε χωρίς αναφορά και τους κινδύνους που ελλοχεύουν στις διακοπές σε σχέση με υπερβολική χρήση/εξάρτηση από ηλεκτρονικές συσκευές, που μπορεί αρκετά εύκολα να συμπαρασύρουν παιδιά και εφήβους στην αλόγιστη χρήση τους. Γι’ ακόμη μια φορά αναδύεται το θέμα της ενεργότερης και λειτουργικότερης επαφής με τα παιδιά. Ισορροπώντας μεταξύ ελεύθερου χρόνου και σωστής χρήσης/αξιοποίησης της τεχνολογίας, ο ενεργός γονιός καλείται να βγάλει τα παιδιά από τον αυτόματο πιλότο του «δικού τους» κόσμου και να μπει σε διαδικασίες βέλτιστης αξιοποίησής του.

Είναι κατανοητό ότι η οικονομική δυνατότητα της κάθε οικογένειας καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο αξιοποίησης του χρόνου των παιδιών κατά την περίοδο αυτή. Είναι όμως επίσης κατανοητό ότι οι δημιουργικές δραστηριότητες, προσαρμοσμένες στα ανάλογα αναπτυξιακά επίπεδα των παιδιών, δεν κοστίζουν σε χρήμα παρά μόνο σε χρόνο και διάθεση. Τα παιδιά θα θυμούνται περισσότερο εκείνη τη φορά που πέρασαν με τους γονείς τους στο σπίτι παίζοντας παιδαγωγικά παιχνίδια, παρά το στάδιο στην παιχνιδοκονσόλα που έπαιξαν. Θα εκτιμήσουν πραγματικά τον χρόνο που μαζί «έφτιαξαν» τον κήπο παρά δυο ώρες με ένα πενηντάευρω στο εμπορικό κέντρο.

Το καλοκαίρι δίνει δύναμη για τη συνέχεια. Είναι προς όφελος όλων των μελών της οικογένειας αν αξιοποιηθεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων που παρέχονται. Τα παιδιά χρειάζονται τον χρόνο αυτό για μια υγιή και ισορροπημένη ανάπτυξη.

_______________________

 ~ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΓΙΑΤΖΗΣ, Επαγγελματίας Σχολικός Ψυχολόγος, Αρ. Άδειας 242

      Πηγή: sigmalive.com

by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Category: Χωρίς κατηγορία | Σχόλια κλειστά